AI กับอนาคตอาชีพบัญชี บทบาทใหม่ ทักษะที่ต้องมี และเหตุผลว่าทำไมควรเรียนบัญชีในยุคนี้

ในยุคที่ AI (Artificial Intelligence) หรือ ปัญญาประดิษฐ์ เริ่มเข้ามามีบทบาทกับชีวิตของคนเรามากขึ้นและหลาย ๆ สื่อในสังคมออนไลน์ ต่างก็พูดถึงผลกระทบของ AI ต่อการทำงานในหลากหลายอาชีพ อาจทำให้หลายคนเริ่มลังเลที่จะเรียนบัญชี วันนี้เราจะมาคุยกันว่าทำไมในยุค AI การเรียนบัญชียังคง น่าสนใจและมีความสำคัญ และนี่คือ 5 เหตุผล ที่จะช่วยให้ทุกคนเข้าใจว่าทำไม่เรายังควรเรียนบัญชีในยุค AI

AI สามารถช่วยงานที่เป็นกิจวัตรหรืองานประจำที่นักบัญชีต้องทำซ้ำ ๆ เช่น การป้อนข้อมูล (Data entry) การประมวลผลใบแจ้งหนี้ (Invoice processing) การสร้างรายงานอัตโนมัติ (Automated reporting) ได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ แต่เมื่อถึงเวลาต้องตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ เช่น การเลือกวิธีการบัญชีที่เหมาะสม หรือการวางแผนภาษี (tax planning) ยังต้องอาศัยนักบัญชีที่มีความรู้และประสบการณ์ เช่น การตัดสินใจว่าจะใช้วิธีการคิดค่าเสื่อมราคาแบบเส้นตรงหรือแบบลดลงตามจำนวนปี นักบัญชีต้องพิจารณาผลกระทบทางภาษีและงบการเงิน ซึ่ง AI ยังไม่สามารถวิเคราะห์บริบทเหล่านี้ได้อย่างครบถ้วน

AI สามารถประมวลผลข้อมูลจำนวนมากได้ แต่การตีความข้อมูลเหล่านั้นให้สอดคล้องกับสถานการณ์ทางธุรกิจต้องใช้ทักษะของมนุษย์ เช่น การวิเคราะห์งบการเงิน (Financial analysis) การประเมินความเสี่ยง (Risk assessment) และการวางแผนงบประมาณ (Budget forecasting) ทักษะเหล่านี้นักบัญชีสามารถดูแนวโน้มค่าใช้จ่ายของบริษัทในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา แล้วเสนอแผนลดต้นทุนที่เหมาะสม ซึ่ง AI อาจมองเห็นแค่ตัวเลข แต่ไม่เข้าใจบริบทของการเปลี่ยนแปลงในตลาด

นักบัญชีในยุคใหม่สามารถใช้เครื่องมือดิจิทัล เช่น Cloud accounting software (ซอฟต์แวร์บัญชีบนคลาวด์) ERP systems (ระบบบริหารจัดการองค์กร) และ RPA (Robotic Process Automation) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน นักบัญชีที่สามารถใช้ SAP หรือ Oracle ERP ได้ จะสามารถจัดการข้อมูลทางการเงินขององค์กรขนาดใหญ่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถทำงานร่วมกับทีม IT ได้อย่างราบรื่น ซึ่งเป็นสิ่งที่ AI ยังทำได้ไม่ราบรื่นเท่ากับมนุษย์บัญชี

AI ในปัจจุบันยังไม่สามารถเข้าใจเจตนารมณ์ของกฎหมายหรือจริยธรรมทางวิชาชีพด้านการบัญชีได้อย่างลึกซึ้งเหมือนนักบัญชีที่เป็นมนุษย์ การปฏิบัติตามกฎหมายภาษี (Tax compliance) และการรายงานทางการเงินตามมาตรฐานบัญชี (GAAP/IFRS) ยังต้องอาศัยนักบัญชีที่มีความรู้เฉพาะทาง ตัวอย่างเช่น ในกรณีที่บริษัทมีรายได้จากหลายประเทศ นักบัญชีต้องเข้าใจข้อกำหนดภาษีของแต่ละประเทศ และเลือกแนวทางที่ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่ง AI ยังไม่สามารถวิเคราะห์ความซับซ้อนเหล่านี้ได้ครบถ้วน

นักบัญชีในยุค AI ไม่ได้เป็นแค่ผู้บันทึกข้อมูลอีกต่อไป แต่สามารถเป็น Business advisor (ที่ปรึกษาทางธุรกิจ) Financial strategist (นักวางกลยุทธ์ทางการเงิน) หรือแม้แต่ Data interpreter (ผู้แปลความหมายของข้อมูล) ที่ช่วยให้ผู้บริหารตัดสินใจได้ดีขึ้น เช่น นักบัญชีสามารถใช้ข้อมูลจากระบบ BI (Business Intelligence) เพื่อเสนอแนวทางการลงทุนใหม่ให้กับผู้บริหาร โดยอิงจากข้อมูลทางการเงินและแนวโน้มตลาด

จากเหตุผลสำคัญทั้ง 5 ข้อที่เราได้คุยกันมา การเรียนบัญชีในยุค AI จึงไม่ใช่แค่ยังจำเป็น แต่ยังเปิดประตูสู่โอกาสใหม่ ๆ สำหรับผู้ที่พร้อมจะเรียนรู้และปรับตัวให้ทันกับโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แล้วมาพบกันที่คณะบัญชี มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย กับ หลักสูตร AI First ที่จะทำให้คุณเป็นนักบัญชีที่พร้อมสำหรับโลกยุค AI