แชร์ลูกโซ่ คืออะไร และจะตรวจเจอได้อย่างไร?
Student blog — 17/01/2025

แชร์ลูกโซ่ หรือ Ponzi scheme เป็นรูปแบบการหลอกลวงที่อาศัยการชักชวนให้ผู้อื่นมาร่วมลงทุน โดยอ้างว่าจะได้รับผลตอบแทนที่สูงมากและรวดเร็ว แต่ในความเป็นจริง เงินที่จ่ายให้กับผู้ลงทุนรายแรกๆ นั้นมาจากเงินของผู้ลงทุนรายใหม่ที่เข้ามาร่วมลงทุนต่อๆ กันไป เมื่อไม่มีผู้ลงทุนรายใหม่เข้ามาอีก ระบบก็จะล่มสลาย ผู้ลงทุนรายหลังๆ จะสูญเสียเงินลงทุนไปทั้งหมด
ลักษณะเด่นของแชร์ลูกโซ่
- ผลตอบแทนสูงผิดปกติ: อ้างว่าให้ผลตอบแทนสูงกว่าการลงทุนประเภทอื่นๆ อย่างมาก และในระยะเวลาอันสั้น
- ความเสี่ยงต่ำ: อ้างว่าเป็นการลงทุนที่ปลอดภัย ไม่มีความเสี่ยง
- เน้นการชักชวน: กระตุ้นให้ผู้ลงทุนไปชักชวนผู้อื่นมาร่วมลงทุน โดยมักมีการให้ค่าตอบแทนหรือคอมมิชชั่นเพิ่มเติม
- ขาดความโปร่งใส: ข้อมูลเกี่ยวกับโครงการลงทุนไม่ชัดเจน ไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดของธุรกิจที่แท้จริง
- เน้นการสร้างความเชื่อมั่น: ใช้คำพูดที่น่าเชื่อถือ เช่น มีใบอนุญาต มีผู้สนับสนุนที่มีชื่อเสียง
วิธีตรวจสอบว่าเป็นแชร์ลูกโซ่หรือไม่
- ตรวจสอบข้อมูลบริษัท: ตรวจสอบว่าบริษัทที่นำเสนอโครงการลงทุนมีอยู่จริงหรือไม่ มีใบอนุญาตถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่
- ตรวจสอบผลิตภัณฑ์หรือบริการ: ตรวจสอบว่าผลิตภัณฑ์หรือบริการที่นำเสนอนั้นมีจริงและมีความต้องการของตลาดหรือไม่
- ตรวจสอบผลตอบแทน: เปรียบเทียบผลตอบแทนที่ได้รับกับการลงทุนประเภทอื่นๆ หากผลตอบแทนสูงผิดปกติ ควรระวัง
- ตรวจสอบโครงสร้างการจ่ายผลตอบแทน: หากผลตอบแทนขึ้นอยู่กับจำนวนคนที่ชักชวนเข้ามา อาจเป็นสัญญาณของแชร์ลูกโซ่
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ: ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการเงิน หรือสอบถามข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)
ตัวอย่างของแชร์ลูกโซ่ที่เคยเกิดขึ้น
- Forex Trading: บางบริษัทนำเสนอระบบการเทรด Forex ที่อ้างว่าให้ผลตอบแทนสูง แต่ในความเป็นจริงเป็นการหลอกลวง
- ธุรกิจเครือข่าย: บางบริษัทนำเสนอธุรกิจเครือข่ายที่เน้นการชักชวนสมาชิกใหม่มากกว่าการขายสินค้าจริง
ป้องกันตัวเองจากแชร์ลูกโซ่
- ศึกษาข้อมูลให้รอบคอบ: ก่อนตัดสินใจลงทุน ควรศึกษาข้อมูลให้ละเอียดรอบคอบ ไม่เชื่อคำพูดที่สวยหรู
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ: ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการเงิน หรือสอบถามข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ไม่หลงเชื่อคำชักชวน: อย่าหลงเชื่อคำชักชวนที่ให้ผลตอบแทนสูงเกินจริง
- ระวังการลงทุนที่ขาดความโปร่งใส: หลีกเลี่ยงการลงทุนในโครงการที่ขาดความโปร่งใส และไม่มีข้อมูลที่ชัดเจน
คำแนะนำเพิ่มเติม:
- อย่าโลภ: ความโลภเป็นต้นเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้คนตกเป็นเหยื่อของแชร์ลูกโซ่
- รักษาสติ: อย่าตัดสินใจลงทุนโดยขาดสติ
- ปรึกษาคนรอบข้าง: ปรึกษาคนรอบข้างที่คุณไว้ใจก่อนตัดสินใจ
หลักสูตรบัญชีของม.หอการค้าไทย ทั้งภาคไทยและภาคอินเตอร์ มีวิชาการบัญชีนิติเวช (Forensic Accounting) เพื่อให้นักศึกษาเข้าใจกลลวงต่างๆและหาวิธีป้องกันและตรวจสอบ