อยากเป็นนักบัญชีบริษัทข้ามชาติ ต้องมีทักษะอะไร เจาะลึกงานจริงและความท้าทายในยุคดิจิทัล
Student blog — 24/11/2025
Educational
ในยุคปัจจุบัน จำนวนบริษัทข้ามชาติ (Multinational Corporations: MNCs) ในประเทศไทยมีจำนวนมากขึ้น งานของนักบัญชีในบริษัทข้ามชาติจึงมีความท้าทายและมีความซับซ้อนมากกว่านักบัญชีในบริษัททั่วไป เนื่องจากต้องจัดการกับธุรกรรมทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับหลายประเทศ หลายสกุลเงิน และต้องปฏิบัติตามกฎหมายของแต่ละประเทศด้วย อีกทั้งนักบัญชีของบริษัทข้ามชาติจำเป็นต้องทำความเข้าใจหลักการบัญชีตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ (International Financial Reporting Standards: IFRS) หรือหลักการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไปของอเมริกา (U.S. Generally Accepted Accounting Principles: U.S.GAAP) หรือหลักการบัญชีของประเทศที่บริษัทใหญ่ตั้งอยู่
หน้าที่หลักและลักษณะงานของนักบัญชีในบริษัทข้ามชาติ สามารถสรุปได้ดังนี้
1. การบันทึกรายการและจัดทำงบการเงินของบริษัทข้ามชาติ (Recording and Preparing the Financial Statements of Multinational Corporations)
- บันทึกและตรวจสอบรายการทางบัญชีของแต่ละหน่วยงานในต่างประเทศ
- จัดทำงบการเงินรวม (Consolidated Financial Statements) โดยทำงบการเงินรวมจากบริษัทใหญ่และบริษัทย่อยที่ตั้งอยู่คนละประเทศกัน
- จัดทำงบการเงินตามมาตรฐานสากล เช่น มาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ (International Financial Reporting Standards: IFRS) หรือ หลักการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไปของอเมริกา (U.S. Generally Accepted Accounting Principles: U.S.GAAP) หรือหลักการบัญชีของประเทศที่บริษัทใหญ่ตั้งอยู่ โดยขึ้นอยู่กับประเทศที่บริษัทจดทะเบียน
2. การบันทึกรายการที่เกี่ยวข้องกับอัตราแลกเปลี่ยน (Foreign Exchange Transactions) รวมถึงการบันทึกบัญชีการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน (Hedge Accounting) โดยนักบัญชีของบริษัทข้ามชาติจำเป็นต้องทำความเข้าใจหลักการบัญชีตามข้อกำหนดของมาตฐานการบัญชี ฉบับที่ 21 เรื่อง ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 9 เรื่อง เครื่องมือทางการเงิน
3. การบริหารภาษีระหว่างประเทศ (International Taxation)
- ศึกษาและปฏิบัติตามกฎหมายภาษีของแต่ละประเทศที่บริษัทดำเนินธุรกิจ
- วางแผนภาษีระหว่างประเทศ (Tax Planning) เพื่อให้บริษัทเสียภาษีอย่างเหมาะสม
- จัดการประเด็นภาษีซ้อน (Double Taxation) ตามสนธิสัญญาระหว่างประเทศ
4. การควบคุมภายในและการตรวจสอบ (Internal Control and Audit)
- ออกแบบและตรวจสอบระบบควบคุมภายในในแต่ละสาขาและหรือบริษัทย่อย
- ทำงานร่วมกับผู้สอบบัญชีทั้งในและต่างประเทศ
- ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลทางบัญชีและการปฏิบัติตามกฎหมาย
5. การวิเคราะห์ทางการเงินและงบประมาณ (Financial Analysis and Budgeting)
- วิเคราะห์ผลการดำเนินงานของสาขาและหรือบริษัทย่อยในแต่ละภูมิภาค
- จัดทำงบประมาณรายปีและประมาณการทางการเงิน
- ให้ข้อมูลเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจของผู้บริหารระดับสูง
6. การประสานงานระหว่างประเทศ (Cross-border Coordination)
- ติดต่อประสานงานกับฝ่ายบัญชีของบริษัทย่อยในประเทศต่าง ๆ
- ใช้ภาษาอังกฤษหรือภาษาที่สามในการสื่อสารและรายงาน
- ทำงานร่วมกับฝ่ายกฎหมาย การเงิน และภาษีของสาขาและหรือบริษัทย่อยในแต่ละภูมิภาค
จากที่กล่าวข้างต้นจึงเป็นความท้ายทายและโอกาสของนักบัญชีในบริษัทข้ามชาติในการพัฒนาทักษะในด้านต่างๆ ที่ช่วยให้การทำงานในบริษัทข้ามชาติได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ทักษะในการใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางบัญชี ทักษะด้านภาษาอังกฤษ การเพิ่มพูนความรู้ทางด้านมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ และความรู้ทางด้านภาษีและการเงินระหว่างประเทศ อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นการทำงานในบริษัทภายในประเทศหรือบริษัทข้ามชาติ สิ่งสำคัญที่นักบัญชีควรมี คือ การรักษาจรรยาบรรณทางวิชาชีพบัญชี และการพัฒนาทักษะด้านการบัญชีอย่างต่อเนื่อง
เขียนโดย: รองศาสตราจารย์ ดร.กิตติมา อัครนุพงศ์
แชร์บทความนี้
